ZEHİRLENMELER
Zehirlenmeler emekleme çağı ile 5 yaş arası çocuklarda sık görülen ev kazalarıdır. Açıkta bırakılan ilaç veya benzeri zehirli bir maddenin çocuğunuz tarafından içilmesi, ciddi sonuçlara veya onun ölümüne neden olabilir. Ayrıca ülkemizde soba tütmesi, mangalla ısınma, gazlı ocaklar ve şofben kullanımına bağlı, dumandan boğulma ve karbonmonoksit zehirlenmeleride sık görülmektedir.

Zehirlenmelerin önüne geçmek için gerekli önlemler mutlaka alınmalıdır. Bunlar :
1- Tüm ilaçları çocukların erişemiyeceği yerlerde ve kilitli dolaplarda saklayınız.
2- Çocuklarınızın yanında, onları heveslendirecek şekilde ilaç kullanmayınız
3- İlaçları çocuklara doktorun tavsiye ettiği dozlarda veriniz.
4- Zirai ilaçlar ve böcek öldürücülerin saklanmasına çok dikkat ediniz. 5- İlaç, deterjan, çamaşır suyu, sudkostik, böcek ilacı, boya maddeleri vb maddeleri kendi orjinal kutularında saklayınız ve üzerlerinde çok net görülecek şekilde içeriğini belirtiniz.
6- Ayrıca zehirli maddelerin ambalajlarına zehirli olduğuna dair uyarı koyun.
7- Günlük yaşamda çok kullandığınız su, gazoz, kola, ayran, içki şişeleri vb içeceklere ait boşalmış ambalajlara, farklı hiçbir madde koymayın.
8- Sobalarınızı üstten tutuşturun ve soba yanarken ağzını kapayıp veya mangala yanar kömür koyup uyumayın.
9- Rüzgarlı havalarda soba tütmelerine karşı çok dikkatli olun, risk söz konusuysa sobayı yakmayın veya söndürün.
10- Soba yanan odada çocuğunuzu uyutup veya uyanık yalnız bırakmayın.
11- Şofben kullanıyorsanız, baca bağlantısının iyi olduğuna borularında kaçak olmamasına çok dikkat edin. Şofbeni mümkünse yaşam alanınızın dışına kurdurun. Şofben banyonuzda ise yıkanırken mutlaka banyoyu havalandırın.
12- Ülkemizde sık görülen ve toplu ölümlere yol açabilen mantar zehirlenmelerinden korunmak için, kültür mantarlarını tercih edin. Çok iyi bilmediğiniz mantar türlerini yemeyin.
13- Haşere ( bit, pire, tahtakurusu, sinek vb ) öldürücü ilaçları kullanırken kesinlikle vücudunuza, başınıza sürmeyin.
14- Çocuklarınızın, kurşundan yapılmış maddelerle oynamasını engelleyin. Kurşunlu boyalarla boyanmış oyuncaklar almayın.

DİKKAT
1- ZEHİRLENME SÖZ KONUSU OLDUĞUNDA DERHAL EN YAKIN SAĞLIK KURULUŞUNA BAŞVURUN VEYA DOKTORUNUZU ARAYIN
ZEHİRLENMEYE SEBEP OLAN ŞEYİN CİNSİ VE MİKTARININ BİLİNMESİ TEDAVİNİN PLANLANMASINDA ESAS OLDUĞUNDAN DOKTORUNUZA YETERLİ BİLGİYİ VERECEK DÖKÜMANI YANINIZA ALIN (zehirlenmeye neden olan maddelerin adı, ne kadar alınmış olabileceği, yerlere ve çocuğun üzerine dökülen miktarının tespiti yapılmaya çalışılmalı sağlık kuruluşuna gelinirken ilaç veya maddenin kutusu, şişesi, kullanım kılavuzu-prospektüsü birlikte getirilmelidir.)
2- DOĞRU MÜDAHALEYİ BİLMEDEN, KENDİ KENDİNİZE BİRŞEYLER YAPARAK BOŞA VAKİT KAYBETMEYİN. AYRICA BİLMEDEN YAPILACAK HERHANGİ BİR MÜDAHALE, TEDAVİYİ GECİKTİRDİĞİ GİBİ, ZARAR VERİP, DURUMU DAHA DA AĞIRLAŞTIRABİLİR.
3- BAZI ZEHİRLENMELERDE BULGULAR, UZUN SÜRE SONRA ORTAYA ÇIKABİLMEKTEDİR. BU NEDENLE ÇOCUKTA HERHANGİ BİR ANORMAL BULGU OLMASA DA MUTLAKA KÖTÜLEŞMESİNİ BEKLEMEDEN DOKTORA BAŞVURUN.
Çocuklar kazalara karşı savunmasız olduklarından onları kazalardan korumak için önlemler almak ve ev ortamını güvenli bir hale getirmek şarttır. Bunun için evin çeşitli bölümlerinde yapmanız gerekenler aşağıda özetlenmeye çalışılmıştır.
ÇOCUĞUNUZUN GÜVENLİĞİ İÇİN EVİNİZDE ALACAĞINIZ ÖNLEMLER
Çocuk Odası
1- Çocuk odasındaki pencerelere koruma takmak,
2- Çocuğun yatağını elektrik lamba ve prizleri, pencere, radyatör, ısıtıcı veya vantilatöre uzak bir yere yerleştirmek,
3- Yatağındaki korkulukların sağlam ve çocuğu incitmeyecek malzemeden yapılmasına dikkat etmek,
4- Masa şeklinde alt değiştirme yerinde yatırırken mutlaka emniyet kemeri takmak,
5- Oyuncak kutusunun ve oyuncaklarının ona zarar vermeyecek malzemelerden yapılmış olmasına dikkat etmek,
6- Çocuğun koparıp ağzına atabileceği boncuk vb. maddelerden yapılmış süsleri yatağın çevresine asmamak, bu gibi şeylerden yapılmış kolye, bilezik, bileklik ve küpeler takmamak,
7- Çocukları yanları açık sedir, masa, sandalye veya salıncakta uyutup yalnız bırakmamak
Mutfak
1- Çatal, bıçak gibi kesici maddeleri çocuğun ulaşamayacağı yüksek çekmecelere kaldırmak ve mümkünse kendinden kilitlenen çekmeceler kullanmak,
2- Çocuğa zarar verebilecek bütün malzemeleri yüksekte kapalı ve hatta kilitli bir dolapta saklamak
3- Çöpleri özel çöp torbalarının içinde ve kapağını açamayacağı bir çöp kutusunda saklamak
4- Kırılabilir bütün mutfak malzemelerini erişemeyeceği yüksek raflara yerleştirmek
5- Mutfak masasının üzerinde, kenarından tutup çekebileceği için, örtü bulundurmamak
6- Yemek pişirirken arka ocakları tercih etmek, tencere ve tavaların sapını duvar tarafına çevirmek
7- Fırın çalışırken çocuğu mutfaktan uzak tutmak
8- Ocağın gaz açma ve elektrik düğmelerini çıkarmak veya çeviremeyeceği hale getirmek
9- Sıcak yemek, çorba, çay, vb. içeren kapları ulaşabileceği yerlerde bırakmamak
10- Çocukların yiyecek ve içecek kaplarının plastik veya kırılmaz maddelerden olmasını sağlamak
11- Özellikle yeni yürüyen çocukların eline bardak, şişe gibi cam eşyalar, kalem, şiş, çatal,makas gibi kesici delici aletler vermemek
12- Yemeği ocakta pişerken unutmayın.
13- Ocak üzerinde pişen, kaynayan tencere ve tavalara çocuğunuzun ulaşmasını engellemek için özel bariyer takın.
14- Buzdolabı, fırın gibi ev aletlerini çocuğun açamaması için güvenlik kilidi takın.
15- Sandalye ve tabureleri, çocuğun tırmanıp çıkmaması için tezgah ve ocaklardan uzak tutun.
Banyo
1- Banyo kapısı ve diğer kapılardaki kilitlerin anahtarlarını ortadan kaldırmak veya çocuğun kendini içerden kilitleyemeyeceği hale getirmek
2- Klozet kapağını kaldırıp indirerek oynamaması için klozet kilitlerinden takmak
3- Evdeki diğer prizlerde olduğu gibi kapaklı priz kullanmak ve bunlara çocuğun sivri şeyler sokamayacağı apareyler takmak
4- Kayma ve düşmeye sebep olmaması için banyo takımlarını kendinden yere yapışan modellerden seçmek
5- Saç kurutma makinesi, traş makinesi gibi elektrikli aletleri fişe takılı olarak ortalarda bırakmamak
6- Kırılabilecek, dökülebilecek ve özellikle yakıcı ve zehirli olabilen malzemeleri ortalarda bırakmamak
7- Çocuğun tanıdığı, bildiği gıda ve içecek kaplarına temizlik maddesi gibi farklı maddeler koymamak
8- Banyo musluklarının üzerine çarpıp yaralanmasını engelleyecek yumuşak koruyuculardan takmak
9- Çocuğu banyoya sokmadan önce daima suyun ısısını kontrol etmek
10- Musluktan akan sıcak suyu yakmayacak dereceye ayarlayın.
11- Banyo küvetinin içinde çocuğun kaymasını engelleyecek önlemleri alın.
12- Çocuğu banyoda veya küvette banyo yaparken yalnız bırakmayın
Salon ve diğer bölümler
1- Sehpa, masa, komodin, vb. sivri köşeli eşyaların köşelerini yumuşak maddelerle kaplamak
2- Vazo, kül tablası gibi kırılacak ve düşürdüğünde ayağını yaralayacak eşyaları ortadan kaldırmak
3-Odalarda ve koridorlardaki halı ve kilimleri koşarken kaymayacak şekilde sabitlemek
4-Çiçek ve yaprakları zehirli olabilecek bitkileri evde bulundurmamak
5- Ortalıkta boncuk, çerez, iğne, düğme vb. boğazına kaçabilecek malzemeleri bırakmamak
6- Ütüyü sıcakken gelişigüzel yerlere bırakmamak
7- Soba , elektrik ocağı, şömine, vb. yanan odalarda çocukları yalnız bırakmamak, bunların önüne ve çevresine özel koruyucular koymak.
8- Kibrit, çakmak gibi yakıcı, alkol, kolonya, gazyağı, piknik tüp gibi yanıcı malzemeleri ortada bırakmamak
9- Ecza dolabı, malzeme odası, erzak odası, ardiye, vb. bölümlerin kapısını devamlı kilitli tutmak
10- Balkon demirlerini çocukların sarkamayacağı yükseklikte ve aralarından geçemeyeceği genişlikte yaptırmak
11- Kapı ve pencere camlarının kolay kırılmayacak kadar kalın olmasına dikkat etmek
12- Tüm elektrik prizlerini, özel plastik koruyucular ile kapatın.
13- Tüm kimyasal madde içeren (temizlik ürünleri vs.) malzemeleri çocuğun ulaşamayacağı yerde veya özel güvenlik kilidi olan dolaplarda muhafaza edin.
14- Mobilyaları pencerelerden uzağa koyun. Üzerine tırmanıp pencereyi açamasın.
15- Çiçekleri çocukların ulaşamayacağı yere koyun. Yeme ihtimaline karşı çiçeklerin zehirli olup olmadığını öğrenin.
16- Sigara, kibrit ve çakmak gibi tehlikeli eşyaları ortalık yerlerde bırakmayın.
17- Karbonmonoksit zehirlenmelerine karşı yatak odasında ve dışında gerekli önlemleri alın.
18- Evde yangına karşı duman dedektörü bulundurun.
19- Evin kapılarında, kapının çarpmasını önleyen kapı tutucu aparatlar tek parçalı olmalı ve çocuklar tarafından çıkarılıp yutulma tehlikesi olmamalı.
20- İlk yardım eğitimi alın.
21- Koridorları yeterli aydınlatın.
22- Televizyon, müzik seti gibi elektronik eşyalara ulaşıp kendisine zarar vermemesi için gerekli önlemleri alın.
23- Gardırop gibi eşyaların depremde üzerinize devrilmemesi için duvara sabitleyin.
24- Balkona güvenlik kapısı takın. Balkonda üzerine çıkıp aşağı sarkabileceği bir şey bulundurmayın.
25- Pencerelere çocuk kilidi takın.
26- Gece lambası, çocuğun karyolasından ve perde gibi diğer kumaş eşyaların yeterince uzağında durmalı.
28- 5 yaşına kadar uykuda düşme riskine karşılık yatak koruma bariyeri kullanın.
İlaçları kilitli olarak özel ilaç kutusunda veya özel kilitli dolaplarda muhafaza edin.
Genel önlemler
1- Merdivenler geniş ama aşırı dik olmayacak şekilde yapılmalı, mutlaka korkuluk bulunmalı. 2- Basamaklar kaymaz malzemeyle kaplanmalı.
3- Odalar, koridorlar ve merdivenler iyi aydınlatılmalı.
4- Balkon korkulukları yüksek olmalı ve çocukların tırmanamayacağı şekilde yapılmalı.
5- Eğer evde ateşli silah varsa kesinlikle çocukların ulaşamayacağı yerde ve mutlaka kilit altında tutulmalı. Ayrıca silah ve mermiler ayrı ayrı yerlerde bulundurulmalı. Silah dolu tutulmamalı.
6- Silahın bakımı çocukların önünde yapılmamalı ve çocukları silaha özendirecek şekilde davranılmamalı.
7- Bahçede ve çevrede ağzı açık su kuyusu bulunmamalı.
8- Oyun parklarındaki kaydırak, salıncak vb çocukların güvenliği ön planda tutularak düzenlenmeli.
9- Seyahat sırasında çocuklar arka koltukta oturtulmalı. Küçük çocuklar ve bebekler yaşına uygun araba koltuğu ile, büyük çocuklar emniyet kemeri ile sabitlenmeli.
Çocukları düşme ve çarpmalardan korumak için :
1- Beş aylıktan itibaren bebekler dönebildikleri için çocukları yüksek ve yanları açık, masa,sedir veya salıncakta uyutup yalnız bırakmayın.
2- Emekleyen ve yeni yürümeye başlayan çocukları, balkon, duvar üstü, merdiven başı veya dam üzerinde tek başına bırakmayın.
3- Yatağının yanlarına, uygun yükseklikte, düşmesini önleyecek parmaklık yaptırın.
4- Balkon demirlerini, çocukların sarkamayacağı yükseklikte, aralarından geçemeyeceği genişlikte ve tırmanamayacakları şekilde yaptırın.
5- Çocuklar takılıp düşebileceğinden, halı uçlarının kıvrık olmamasına, zeminde ayağa takılacak şeylerin bulunmamasına dikkat edin.
6- Mutfak, tuvalet ve banyo gibi kaygan zeminleri ıslak tutmayın.
7- Merdiven başları, kapı girişleri ve yaşam alanlarını iyi ışıklandırın.
8- Çocuğunuza ayağına uygun büyüklükte ayakkabı giydirin.
9- Özellikle güneydoğu bölgelerimizde yaz aylarında damdan düşmeler çok görülmektedir. Gece damda uyuyorsanız damın kenarlarına uygun yükseklikte korkuluk yaptırınız.
Çocuklarımızı yanıktan korumak için :
1- Çocuğun yiyecek ve içecekleri sıcak olarak önüne konmamalı.
2- Büyükler, sıcak çorba, çay ve kahve gibi sıvılar içerken, elde veya ağızda yanan sigara varken, çocukları kucağa almamalı.
3- Soba veya ocak üzerindeki sıcak su dolu kaplar, kızartma tavası ve tencerelerin sapları çocukların tutamayacağı şekilde içeriye dönük tutulmalı.
4- Çocuklu evlerde masa örtüsü ( örtüyü çekerek üzerindekileri düşürme riski nedeniyle) kullanılmamalı.
5- Evde piknik tüpü kullanımından mümkün olduğunca kaçınılmalı.
6- Soba, elektrikli ısıtıcı, şömine, mangal vb yanan odada çocuklar yalnız bırakılmamalı. Bu tür aletlerde çocukların ateşle temasını önleyecek özel koruyucular kullanılmalı.
7- Elektrikli su ısıtıcıları, çay-kahve makinesi vb tezgah üstü aletlerin kablolarının sarkmamasına dikkat edilmeli.
8- Kibrit, çakmak, kolonya, alkol, gazyağı, benzin vb yanıcı ve yakıcı maddeler, çocukların erişemeyeceği kapalı yerlerde tutulmalı.
9- Ütüler sıcakken gelişigüzel yerlere konulmamalı.
10- Çocuğu banyosu için hazırlanan suyun sıcaklığı mutlaka kontrol edilmeli.

Folik Asit suda eriyen bir vitamin olup, eksikliğinde”pernisyöz anemi”denilen bir kansızlık türüne yol açtığı bilinmektedir.

Başlıca Folik Asit yönünden zengin besin maddeleri ise şunlardır:
Fasulye, fındık,ceviz, yumurta sarısı, tahıllar, mercimek, kuşkonmaz, ıspanak, yer fıstığı, portakal, tahıl ekmeği, marul, brokoli gibi yeşil yapraklı sebze ve tahıllar.

Ancak, ışık, ısı ve gıda işleme folik asiti kolayca yok edebilir, dolayısıyla, azami yararı sağlayabilmek için sebze ve meyveleri taze olarak veya mümkün olduğu kadar az pişirilmiş şekilde tüketmek en iyisidir.

Fetal Sinir Sistemi gelişiminde Folik Asitin önemi
Konsepsiyondan sonraki 22-28. günlerde embriyoda nöral tüp oluşur ve kapanır. Nöral tüpten daha sonra omurilik, beyin ve kafatası gelişir. Nöral tüpün kapanmaması sonucu nöral tüp defektleri (NTD) oluşur.Fetal gelişimin ilk günleri, pek çok hasta henüz gebe olduğunu bile fark etmeden önceki dönem olduğu için, folik asit tedavisine gebeliğin birinci ayından sonra başlamak NTD’ni önlemek açısından fayda sağlayamamaktadır. Bu nedenle Amerikan Halk Sağlığı Servisi gebe kalma ihtimali olan her kadının günde 400 μg (mikrogram) folik asit almasını önermiştir. Yapılan araştırmalar sonucu gebe kalmadan önce ve gebeliğin ilk aylarında günde 400 mikrogram (0.4 miligram) alınan folik asitle, bebeklerde ciddi beyin ve omurilik hastalıklarının yüzde 70 oranla azaldığı gözlenmiştir.

Özellikle hücre bölünmesinde ve hücrenin genetik yapısının oluşmasında önemli rol oynayan folik asit, gebeliğin 2-12. haftaları arasında yeterli miktarda alınamazsa özellikle beyin ve omurilik ile ilgili anormalliklerle birlikte doğumsal gelişim bozuklukları gösterebilir. Omurganın kapanmayarak açık kalması (spina bifida), beyinin gelişmemesi (anensefali), beyinin kafatası kemiğinden dışarı çıkması gibi (meningomyelosel) en sık rastlanan sinir sistemi hastalıklarını oluşturmaktadır.

Son yıllarda gebe kalmadan önce folik asit kullanmaya başlayanlarda nöral tüp defekti oluşumunun daha az olduğu, önceden nöral tüp defektli doğum yapıp folik asit kullananlarda da nüks olasılığının azaldığı bilimsel olarak kanıtlanmıştır.

Epilepsi (sara) hastası gebelerde Folik Asit kullanımı ve dikkat edilecek hususlar
Epilesi hastası gebeler Günde 1 mg Folik Asit mutlaka almalıdırlar.
Epilepsili gebelerde Folik Asit yüksek dozlarda kullanıldığı takdirde, karaciğerde mikrozomal enzimleri indüklemek suretiyle antiepileptik (karbamazepin, valproik asit, fenitoin ve fenobarbital gibi) ilaçların etkinliğini azaltmaktadır. Diğer taraftan ise antiepileptik ilaç alan kadınlar Folik Asit eksikliği gelişimi açısından risk grubundadırlar. Bu nedenle epilepsili hastalarda Folik Asit dozu iyi ayarlanmalı ve sıkı takip edilmelidir. Antikonvülzanlar aynı zamanda 1-25 dihidroksi-kolekalsiferol oluşumunu azalttıklarından, bu ilaçları alan kadınların günde 1 mg Folik Asit desteğinin yanı sıra D vitamini almaları önerilmektedir . Ayrıca antiepileptik ilaç kullanan gebelerde doğum öncesi kanama riskinin yüksek olduğu hallerde yeni doğanın hemorajik hastalığı açısından dikkatli olunmalıdır.

Folik Asit kullanımı ile ilgili öneriler;

1. Folik Asit kullanımına gebe kalmadan 6-8 hafta önce başlamalı ve gebeliğin ilk 12 haftası boyunca sürdürülmelidir.

2. Gebelik planlayanlar folik asitten zengin besinleri tüketmeli ve bunları fazla pişirmekten kaçınmalıdır.

3. Günlük 400 mikrogram (0.4 mg)Folik Asit alımı yeterlidir.

4. Daha önce nöral tüp defektli gebelik öyküsü olanlarda doz 4000 mikrogram / gün (4 mg /gün) olarak planlanan gebeliğin en az 3 ay öncesinden verilmeli ve gebeliğin ilk 12 haftası boyunca aynı dozda sürdürülmelidir. Bu gebelerde tek başına folik asit içeren ilaçlar tercih edilmelidir.

5. Antikonvülzan alan kadınların günlük folik asit alımı 1mg’a yükseltilmeli ve antikonvülzan düzeyleri dikkatle izlenmelidir.

6. Gebe kalmadan önce Folik Asit kullanmayanlar da, gebelikleri farkedildiği anda folik asit başlayıp, 12. haftaya kadar sürdürmeli ve lohusalık döneminde de devam edilmelidir.

Sonbaharda neden daha fazla hasta oluruz?
Sonbahar hastalıkları denilince akla ilk olarak bu mevsimde iklimsel, sosyal ve fiziksel değişikliklere bağlı olarak ortaya çıkan veya sıklığı artan hastalıklar gelmektedir.  Bunların çoğunluğu enfeksiyon hastalıkları, yani mikrobik hastalıklardır. Sonbaharda havanın soğuması, hava kirliliğinin artması, toplu ve sıkışık ortamlarda yaşam, okulların açılması ile özellikle çocukların rezervuar olduğu soğuk algınlığının sürekli bulaşması bu hastalıkların oranını artırmaktadır. Vücudumuzun direncini kıran bir çok değişiklik de bu artışa katkıda bulunur. Güneş ışınlarından daha az yararlanırız, fiziksel stres sıcak havalara göre daha fazladır, cilt soğuğa bağlı olarak kurur ve bütünlüğü kolayca bozularak enfeksiyon ve alerjik reaksiyonlara eğilimi artar, burun ve ağız içini döşeyen mukoza dediğimiz dokuların soğukla kuruması ve koruyucu mekanizmaların iyi çalışamaması mikropların vücuda kolayca girişine neden olur, beslenmede daha ağır ve sağlıksız besinlere yönelinir, hareketsizlik artar ve metabolizma kötü yönde etkilenir.

Sonbaharda sıklığı artan enfeksiyon hastalıkları soğuk algınlığı, nezle, grip (influenza), tonsillit ( bademcik iltihabı ), farenjit (boğaz iltihabı ), larenjit (ses telleri bölgesi olan larenksin iltihabı ), sinüzit, otitis media (orta kulak iltihabı ) bronşit ve pnomoni (Zatürree) dir.

Hastalık belirtileri nelerdir?
Soğuk algınlığı, nezle ve grip virus denilen çok küçük mikroplarla oluşan hastalıklardır. Belirti olarak halsizlik , ateş boğazda yanma, burun tıkanıklığı veya akması, kas ağrıları olur. Bakteri denilen, antibiyotiğin etkilediği mikroplarla olan tonsillit, farenjit larenjit gibi enfeksiyonlarda ise şiddetli ateş ve boğaz ağrısı, ses kısıklığı, gıcık tarzında öksürük ve kırgınlık oluşur. Orta kulak iltihabında ise en belirgin özellik şiddetli kulak ağrısıdır. Akut Sinüzitte başağrısı burun tıkanıklığı başın ön kısmı ve elmacık kemikleri üzerinde dolgunluk hissi tipiktir. Akut bronşit ve zatürreede öksürük, kirli renkte balgam, nefes darlığı, göğüs ağrıları tabloya eklenir.

Tedavi nasıl yapılır?
Virüslerle oluşan enfeksiyonlar antibiyotiğe ihtiyaç göstermeden iyileşirler. İstirahat, bol sıvı alımı, vitaminler, ağrı kesiciler ve halk arasında antigripal adı ile bilinen dekonjestan- antihistaminik ilaçlarla iyileşir. Yalnızca gripte (influenza) özel virus ilaçları kullanılır.

Basit enfeksiyonlarda belirtiler 2-3 günde hafifler ve geriler. Daha çok bakterilerle olan tonsillit, farenjit, sinüzit ve orta kulak iltihabı gibi enfeksiyonlarda ise antibiyotik gerekebilir. Bu nedenle doktora başvurmak lazımdır. Temel prensip olarak 2-3 günde gerilemeyen belirtiler sözkonusu ise bir sağlık kuruluşuna başvurulması önerilir. Özellikle grip (İnfluenza) ve bakteriyel enfeksiyonlarlar tedavi edilmezse enfeksiyonların ilerlemesi sonucu ölüme kadar giden komplikasyonlara yol açabilirler.

En sık çocuklar hastalanıyor
Bu enfeksiyonlar en sık çocuklarda görülür. Yaşlılar ve şeker hastalığı , astım gibi kronik hastalığı olanlar diğer risk grubunu oluştururlar. Erişkinlerde ise vücudu dirençsiz kılan aşırı yorgunluk, stress, beslenme düzensizliği, soğuğa maruz kalma gibi durumlarda hastalık görülme sıklığı artar.

Toplumsal işler yapanlar dikkat
Meslek grubu olarak sağlık çalışanları, polis, itfaiye görevlileri, öğretmen ve asker gibi toplumsal işler yapan ve dış etkenlere daha çok maruz kalan gruplar risk altındadır. Okullar, kalabalık işyerleri ve ofisler, fabrikalar, bakımevleri gibi yerler, hastalığın kolayca yayıldığı ortamlardır.

Gripten aşı ile korunabilirsiniz
Grip bu hastalıklar içerisinde aşı ile korunulabilen en önemli hastalıktır. Hastalığın toplumda yayılmasını önlemek ve risk grubu olarak adlandırılan insanları korumak için her yıl grip aşısı yapılması önerilmektedir.

Grip aşısınının önerildiği gruplar :
• 6 ay- 18 yaş arası çocuklar ve gençler
• Kronik akciğer hastalığı olanlar ( Kronik Bronşit, Astım vb.)
• Bütün kalp damar hastaları (Yalnızca Hipertansiyonu olan hastalarda mutlak zorunlu değildir)
• Kronik böbrek, karaciğer hastalığı ve şeker gibi metabolik hastalığı olanlar
• Vücudu savunma sistemini zayıflatan kortizon veya immunsupresif denilen ilaçları kullananlar
• AIDS, kanser gibi vücudu direncini düşüren hastalığı olanlar
• Solunum sistemi çalışmasını bozan akciğer5 dışı hastalığı olanlar (Omurilik felçlileri, kas ve sinir sistemi hastalığı olanlar)
• Huzurevi ve bakımevinde kalanlar
• Hamileliğinde 3 ayı tamamlayan tüm hamileler
• Grip sezonu (sonbahar ve kış) hamile kalma olasılığı olanlar
• 50 yaş üstü erişkinler
• Sağlık personeli ve itfaiye polis gibi önemli, yaygın kamu hizmeti yapanlar

Liste her geçen gün genişlemekte ve toplumda korunma amacıyla nüfusun kalabalık olduğu yarlarde neredeyse toplumun tümünü aşılamaya doğru bir gidiş olduğu gözlenmektedir.

Grip aşısı bazı gruplara yapılmamaktadır. Bu gruplar şu şekilde sıralanabilir :
• Yumurtaya ciddi allerjisi olanlar
• Daha önce grip aşısına allerjik reaksiyon gösterenler
• Grip aşısından 6 aysonraya kadar olan dönemde Guillan Barre denilen kas hastalığı geçirmiş olanlar.
• 6 aydan küçük çocuklar.
• Ateşli hastalık geçirenler ( Ateşli hastalık tamamen düzelene kadar aşı yapılmaz )

Hastalıklardan korunmak için ne yapmalıyız?
Sonbaharda artan bu tip hastalıklardan korunmak için vücut direncini arttırmak gerekir. İyi beslenme, vitamin destekleri, düzenli uyku, spor ve mevsim şartlarına uygun giyinmek basit, bilinen ama etkili yollardır. Enfeksiyonu olan kişilerin solunum yolu temasının engellenmesi ( maske kullanmak, evde istirahat ederek kalabalık ortamlardan uzaklaşılması , hapşırma sırasında ağız ve burunun kağıt mendille kapatılması vb.) ve ellerini sık yıkayarak mikropları çevresindekilere kirli ellerle bulaştırmaması en önemli korunma yoludur. Bu sayede özellikle kalabalık bölgelerde hastalığın yaygın hale gelmesi engellenebilir.

Migren tetikleyicileri

Vakaların %40’ında migrenin tetiklendiği bilimsel olarak gösterilmiştir. Bu nedenle “tetikleyiciye yönelik” özel bir tedavi atakların sayısını önemli ölçüde azaltabilmektedir.

Belirli yiyecekler, durumlar ya da çevresel faktörler migren atağını tetikleyebilmektedir. Ancak; bu tetikleyiciler büyük oranda kişiye özgüdür. En sık görülen tetikleyicilerin bile sizde atak oluşturmaması olasıdır.

Sık olarak ortaya çıkan migren tetikleyicileri

Bazı besin katkı-maddeleri

• Glutamatlar ya da tat verici maddeler: Çin yemeklerinde, kurutulmuş ette, birçok dondurulmuş gıdada, kutulanmış veya hazır çorbalarda, mangal soslarında, salata soslarında ve besin tozlarında vardır.
• Aspartam gibi tatlandırıcılar: gazlı içeceklerde, meyve sularında, multi-vitaminlerde, sakızda vardır
• Tiramin (protein bozulma ürünü): eski peynirde, bazı şaraplarda, tuzlanmış ringa balığında, kurutulmuş füme balıkta, ekşi kremada, yoğurt ve maya ekstrelerinde vardır
• Sodyum nitratlar: sosisli sandviçte vardır

Bazı besin ürünleri ve malzemeleri

• Çikolata, narenciye, soğan, fasulye, fındık ve yüksek yağlı besinler
• Alkollü içecekler
• Kafein ve kafein yokluğu

Çevresel faktörler

• Işık: parlak ışık, yanıp sönen ışık
• Güçlü kokular: parfümler, boya, temizlik ürünleri, egzoz dumanı, sigara dumanı
• Hava durumu veya seyahat: hava durumu değişiklikleri, aşırı nem, deniz seviyesinden çok yükseklerde olmak

Yaşam biçimi

• Uykusuzluk ya da çok uyumak
• Düzenli beslenmemek
• Kafa yaralanması
• Sigara içmek
• Fiziksel güç harcamak
• Ritim değişikliği
• Stresin artması, stres boşalması ya da sevinç ve kızgınlık gibi güçlü duygular

Diğer nedenler

• Kadınlarda hormonal değişiklikler: menopoz, oral kontrasepsiyon, hormon replasman tedavisi, gebelik
• Bazı ilaçlar
• Başka bir neden ile oluşan baş ya da boyun ağrısı

İlaç Tedavisi

Migren baş ağrıları potansiyel olarak ciddi bir hastalıktır. Ne mutlu ki birçok durumda hastalık kolaylıkla tedavi edilebilmekte veya ağrılar giderilebilmektedir. İki türlü ilaç tedavisi mümkündür: Akut ya da Önleyici tedavi. Pek çok hasta, migreni için akut bir tedavi uygular. Ağrıları ortaya çıktığı zaman çaresine bakar. Bu yaklaşım kısa dönemde kesinlikle yararlı olur.

Önleyici tedavi atakların sıklığını, şiddetini ve atak sürelerini önemli ölçüde azaltabilmektedir. Böylelikle tekrar normale yakın bir yaşantı sürmenizi sağlar.

Eğer haftada bir defadan fazla migren atağınız varsa ya da bir migren atağına bağlı olarak bir günden daha uzun bir süre normal şekilde işlevlerinizi yerine getiremiyorsanız, önleyici bir migren tedavisinden yarar sağlayabilirsiniz.

Akut Migren Tedavisi

Akut ilaçlar migren atağı sırasında ağrıyı durdurmaya ya da azaltmaya çalışır. Ancak bunlar çoğu kez yeterince güçlü değildirler. Akut ilaçların sık olarak alınması daha fazla migren atağı olmasına neden olabildiği için, bu ilaçlar uzun dönemde zararlı olabilmektedir. Eğer bir akut migren ağrı-kesicisi alıyorsanız, bu ilaçları almayı haftada maksimum 2 gün ile sınırlamalısınız.

Önleyici Migren Tedavisi

Artık araştırmacılar tarafından migrenin oluşma mekanizması daha iyi anlaşıldığı için, şimdi önleme suretiyle de migren ile başa çıkılabilmektedir. Bu, ağrı başlamadan önce yapılır. Ne zaman önleyici bir migren tedavisi uygulayabilirsiniz?

Tüm migren hastaları profilaktik yani önleyici ilaçlara gereksinim duymazlar; hafif ya da seyrek baş ağrıları olan ve basit ağrı kesici ilaçlara kolaylıkla yanıt veren kişilerde de profilaktik ilaçlar gerekmez. Profilaktik ilaçların uygulanması gereken kişiler şunlardır:

• Migren baş ağrıları için basit ağrı kesici ilaçlara haftada iki defadan daha fazla gereksinimi olanlar.
• Ayda iki ya da daha fazla basit ağrı kesici ilaçlara kolayca yanıt vermeyen migren baş ağrıları olanlar.
• Yaşam kalitesini ve iş yaşantılarını ileri derecede etkileyen migren baş ağrıları olanlar.
• Kalp krizi, felç ya da hamilelik nedeni ile basit ağrı kesici ilaçları kullanamayanlar veya yan etkileri nedeni ile bu ilaçları tolere edemeyenler.

Her bir tedavi düzenli olarak tekrar gözden geçirilmeli ve değerlendirilmelidir. Ataklarınızı kaydettiğiniz bir migren günlüğü tutmanız çok yararlı olur. Önleyici bir tedavi yolu ile atakların sıklığı-hastaya bağlı olarak- yarı yarıya azaltılabilmektedir. Semptomların şiddeti de önemli ölçüde azaltılabilmektedir. Sonuçta yaşam kalitesinde bir artış sağlanmaktadır. Bu konuyu doktorunuzla konuşunuz.

Önleyici ilaçlar şiddetli migrenin tedavisinde çok önemli bir yere sahiptir.

Ağız ve burun boşluğunun arka tarafında farinks denilen boğaz kısmı bulunur. Ağzımızı açtığımızda karşıda görülen farinks kısmı iltihaplanırsa farenjit oluşur. Genellikle kışın, mikrop ve virüslerin boğaza yerleşmesi sonucu ortaya çıkan bulaşıcı bir boğaz enfeksiyonudur. Bronşit oluşumuna neden olabilir. Kimilerinde uzun süreden beri vardır ve çok fazla rahatsız edici şikayetler gözlenmez. Bu durumda hastalık kronikleşmiştir. Müzmin farenjit denilen durum ortaya çıkar. Hastalığın çok şiddetli olduğu ve yeni yeni görüldüğü durum ise akut farenjit adını alır.

NİÇİN FARENJİT OLURUZ?

Boğazın arka kısmı mikroplara, toza, ısıya karşı hassastır. Hem akut hem de müzmin farenjitin nedenleri genelde mikroplar veya virüsler olsa da oluşmalarında arada küçük farklar bulunur. Kronik farenjitte sigara ve alkol kullanımı, alerji, virüs ve bakteriler, geniz akıntısı, kuru hava gibi nedenler etkilidir. Bunların çoğu boğazı tahriş eden nedenlerdir. Bunlardan başka boğazı tahriş eden durumlar da vardır. Aşırı sıcak ya da soğuk yiyecekler, bademcik iltihabı, asitli içecekler de farenjite sebep olabilir. Bir de burun tıkandığında farenjitin olması iyice kolaylaşır.

Akut farenjitte ise sebep genelde virüs ya da bakteridir. Yine tahriş edici nedenler de farenjitin oluşmasında rol oynar. Mevsimler, farenjit oluşumunda etkendir. Kapalı ortamlarda görülme sıklığı fazladır. Havada bulunan maddeler, bazı soğuk algınlıkları farenjite yol açabilir.

BELİRTİLERİ NELERDİR?

• Boğazda ağrı, yanma, kuruluk hissi, kaşınma,
• Yutkunurken zorlanma ve bunun uyurken rahatsız etmesi,
• Öksürük,
• Ateş, ses kısılması,
• Halsizlik, yorgunluk,
• Burnun akması,
• Baş ağrısı.

Yalnız kronik farenjitte genelde ateş olmaz. Hastanın halsizlik gibi bir sorunu yoktur. Hastaya boğazında bir şey varmış gibi gelir. Boğazı temizleyince geçeceği hissi vardır. Fakat boğazı temizlemek daha çok tahriş eder.

Doktor muayenesinde boğazda kızarıklık ve şişlik, burunda şişlik, geniz akıntısı, burun akması gibi bulgular vardır. Doktorun muayenesi ve hastanın söyledikleri sonucu farenjit teşhisi konur. Herhangi bir tetkike gerek yoktur. Bazen gerekirse farenjite neden olan rahatsızlığı bulmak için doktor tetkik isteyebilir. Sinüzitten şüpheleniliyorsa film çekimi gerekir.

KİMLER RİSK ALTINDA?

Bu durumda kişisel özellikler ön plana çıkıyor. Örneğin ağızdan nefes alma bu hastalığa yakalanma riskini arttırır. Alerji, burun kemiğinde eğrilik, doğuştan gelen bir takım özellikler hastalığa yakalanmayı kolaylaştırır. Bunların dışında stresli bir yaşam sürmek, düzensiz yaşamak, sigara kullanmak, uyku bozukluğu hastalığa yakalanma ihtimalini arttırır.

FARENJİT TEDAVİSİ

Antibiyotik kullanımı hastalığın tedavisinde önemlidir. Bu, virüsler üzerine etkili olmasa da bakterileri ortadan kaldırmak için gereklidir. Böylece hastalığın iyileşmesi hızlanır. Antibiyotik kullanımından başka ateş düşürücü, ağrı kesici, alerjisi olanlar için alerjiyi önleyici ve öksürük kesiciler kullanılabilir. Geniz akıntısı için ilaç verilebilir.

Kronik farenjit için tedavi uzun sürer. Hem doktorun hem de hastanın yapması gerekenler vardır. Tedavide niçin kronik farenjit olduğu araştırılır. Hastalık genelde tamamıyla ortadan kaldırılamaz. Pastil kullanımı ise faydasızdır.

FARENJİTTEN KORUNMA YOLLARI

Farenjitten korunmak için sigarayı bırakmak gerekir. Boğazı tahriş eden aşırı sıcak ve soğuk yiyeceklerden kaçınılmalıdır. Boğazı temizlemek de tahriş edici olduğu için yapmamak gerekir. Tozlu ve kirli ortamlardan, kapalı yerlerden uzak durmak gerekir. Elleri sık yıkamak ise enfeksiyonu önlemeye yardımcıdır. Eğer alerjiniz varsa buna neden olan şeylerden korunmalısınız. Mide asidinin boğaza kaçtığı reflü gibi bir sorununuz varsa çay, kahve, alkol, kola gibi içecekleri azaltmak ve fazla yemekten kaçınmak gerekir.

Düzgün bir yaşam, düzenli yapılan spor ve vitaminsiz kalmamak farenjitten korunmayı sağlayan durumlardır.

Vajinal mantarların sebeplerinden biri de antibiyotik kullanımı. Ani hava değişikliklerinin yaşandığı şu günlerde grip ve soğuk algınlığı vakalarında bir artış meydana geleceği malum� İşte bu dönemde kullanılan ilaçlar vajinanın florasını bozarak vajinal mantarlara sebep olabiliyor.

Üreme çağına gelmiş kadınlarda sıklıkla görülen vajinal enfeksiyonlar çeşitli bulgularla kendini gösterir. Vulva olarak adlandırılan genital bölgenin dış kısmında yoğun bir kaşıntı ve içerden gelen bir akıntı durumu söz konusudur. Akıntı beyaza yakın süt kesiği olmakla birlikte genellikle kokusuzdur. Mantar henüz başlangıç aşamasındaysa kaşıntı ve akıntı dışında belirti göstermezken, ileri safhalarında yanma ve ağrılara sebep olur. Özellikle yaz sıcaklarında çok daha hızlı ilerleme gösteren mantar enfeksiyonları kaşınma dolayısıyla şişlik hatta kanamaları beraberinde getirir.

Özellikle içinde bulunduğumuz şu günler ani ısı değişikliğiyle birlikte soğuk algınlığı ve gribal enfeksiyonlarda da artış olması olasıdır. Halkımızda ezbere ilaç kullanma alışkanlığı maalesef bulunmakta. Çabuk atlatılabilecek basit rahatsızlıklarda bile antibiyotiklere başvurulabiliyor. Antibiyotikler vajinanın normal florasını (mikrop yapısını) bozabilmektedir, bu yüzden hekime danışmadan antibiyotik kullanmak doğru değil. Vajinal mantarlar bulaşmak yerine çoğu zaman kendiliğinden oluşur.

Mantar oluşumuna sebep olacak etkenler:

- Renkli tuvalet kağıdı, parfümlü günlük pedler, hijyenik olmayan yüzme havuzları
- Sentetik iç çamaşırları, özellikle yaz mevsiminde
- Yanlış taharetlenme (arkadan öne)
- Vücudun savunma direncini düşüren hastalıklar, aşırı yorgunluk

Kadının doğası karmaşıktır. Kadının doğasını anlayabilmek için gerek kadınların gerekse erkeklerin �Regl öncesi gerginlik sendromu�nun ne olduğunun bilmeleri gerekir.

Özellikle eşlerin ve işverenlerin iletişimde oldukları kadınlarla ilişkilerinin sağlıklı bir şekilde yürüyebilmesi için bu sendromun kadınlar üzerindeki baskısını ve bir kadına neler yapabileceğini biliyor olmaları gerçekten hayati önem taşıyor.

Regl öncesi dönemde fiziksel ve ruhsal gerginlikler yaşayan kadınlar bu nedenle günlük yaşamda sorunlarla karşı karşıya kalıyor. Eğer bu belirtiler kişinin günlük yaşantısında ciddi bozukluklara neden olmuyorsa, tedaviye gerek duyulmuyor. Ancak bu belirtiler kadınlarda rahatsız edici boyutlara ulaşıyor, ilişkilerde kopukluklara neden oluyoR ve mesleki yaşamlarını etkileniyorsa regl öncesi gerginlik sendromu yaşadıkları anlamını taşır.

“Regl Öncesi Gerginlik Sendromu”nu yaşayan kadınların sadece fiziksel yapıları değil, ruhsal sağlıkları da etkilenir.

Ödem ve ağrılar, kadını en çok rahatsız eden bulgular
Kadınların yüzde 30-60�ında görüldüğü tahmin edilen “Regl Öncesi Gerginlik Sendromu”, reglin yaklaştığı dönemde huzursuzluk, uyku düzensizliği yanında, bedene ait belirtilerle kendini gösterir. Kısaca vücutta ödem ve ağrılar, kadını en çok rahatsız eden bulgulardır.

Hayatı bozuyor, evliliği tehdit ediyor
Burada önemli olan ise hem düşünce hem de duyguları etkileyen bir durum olan “Prementrüel Disforik Bozukluk”. “Prementrüel Disforik Bozukluk” teşhisi konan kadınların “Major Depresyon”, “Panik Bozukluk” riskleri diğer kadınlara göre daha yüksektir.

“Prementrüel Disforik Bozukluk” belirtileri:
- Regl öncesi huzursuzluk, depresif kötümserlik baskındır.
- Obsesyon ve aşırı kıskançlık sıkça izlenir.
- Dikkat ve konsantrasyon sorunları yakınma konusudur.
- Sıkça duygu değişkenliği gözlenir.
- Öfke hecmeleri sanki kişilik değişimi gibi izlenim bırakır.
- Aşırı uyku ve uykusuzluk sorunları gözlenir.
- Panik atak, beri kaygı hecmeleri çok sıktır.
- Bulgular regl sonrası yavaşça ortadan silinmeye başlar.

Öneriler

- Bu konuda bilinçli olmalıyız ve bu durumun hayatımızı olumsuz yönde etkilemesine izin vermemeliyiz.
- Bu dönemde meditasyon, egzersiz yapmak ve uyku sağlığını artırmak yararlıdır.
- Özellikle kafein ve alkolden uzak durulmalıdır.
- Mutlaka bir psikiyatr tarafından belirli bir süre destek alınması gerekir.
- Erkeklerin bu konuda aydınlatılmaları, beraberliğin geleceği açısından önemlidir.

Panik Bozukluğu Nedir?
Panik bozukluğu, tekrarlayan, beklenmedik panik atakları ve ataklar arasındaki zamanlarda başka panik ataklarının da olacağına ilişkin sürekli bir kaygı duyma. Panik ataklarının “kalp krizi geçirip ölme” , “kontrolünü yitirip çıldırma” yada “felç geçirme” gibi kötü sonuçlara yol açabileceği inancıyla sürekli üzüntü duyma yada ataklara ve olası kötü sonuçlarına karşı önlem alarak (işe gitmeme, spor, ev işi yapmama, bazı yiyecek yada içecekleri yiyip içmeme, yanında ilaç, su, alkol, çeşitli yiyecekler taşıma gibi ) bazı davranış değişikliklerinin görüldüğü ruhsal bir rahatsızlıktır.

Panik Bozukluğu Nasıl Oluşur?
* İlk atak başlıyor: Hiçbir neden yokken ve birden bire başlayan çarpıntı, terleme, göğüste sıkışma, nefes darlığı yada baş dönmesi, dengesizlik, fenalaşma yada baygınlık gibi belirtiler kişiyi dehşet içinde bırakır. Kişi ‘kalp krizi ’ geçirdiğini yada felç geçirmekte olduğunu zannederek yoğun bir ‘ölüm korkusu’ ya da ‘felç olma’ korkusu yaşar. Bazen de başında bir tuhaflık, sersemlik hissi, kendisini veya çevresini bir garip ya da değişik hissetme gibi duyguların ortaya çıkmasıyla, ‘kontrolünü kaybetmeye’ yada ‘çıldırmaya başladığını’ düşünerek kendisine yada çevresindekilere bir zarar vermekten korkmaya başlar. Hasta hemen, en yakın doktor ya da acil servise götürülür. Orada yapılan birçok muayene, çekilen film, elektrokardiyografi, tomografi ve diğer incelemelerde hiçbir şey bulunmaz. Hastanın nesi olduğu sorulduğunda doktorlar ‘hiçbir şeyi yok’ ya da ‘stresten olmuş ’ derler. Çoğu zaman sakinleştirici bir iğne yapılarak evine gönderilir.
* Ataklar tekrarlıyor: Bir süre sonra panik atakları tekrarlar. Hasta, her yeni atak ile aynı dehşet ve korkuyu yeniden yaşamaya ve acil servislere taşınmaya başlar. Her seferinde yeniden muayene, yeniden incelemeler yapılır ancak hiçbir şey bulunmaz. Hasta, kalbinde ya da beyninde kötü bir şey olduğuna, ancak doktorların bunu bir türlü bulamadığına inanmaya başlar. Bazen de yanlış tanı konularak hasta, antibiyotikten nefes açıcıya, çarpıntı ilacından tansiyon ve kalp ilacına, vitamine kadar değişik ilaçlarla tedavi edilmeye çalışılır, ancak bir türlü iyileşemez.
* Beklenti anksiyetesi gelişiyor: Ataklar tekrarlamaya devam ettikçe, hasta, ataklar arasındaki dönemde gergin, huzursuz ve endişeli bir şekilde her an yeni bir panik atağının geleceğini beklemeye başlar. Bu endişeli bekleyişe “beklenti anksiyetesi” adı verilir. Atakların çoğu zaman belirsiz zaman ve yerlerde gelmesi bu kaygıyı daha çok arttırır. Ataklar sıklaştıkça, kalp krizi geçirip ölme, felç olma ya da kontrolünü kaybedip çıldırma korkuları pekişir.
* Yoğun ve sürekli üzüntü: Hastalar, evde kimsenin olmadığı bir zamanda kalp krizi geçirmekten ve hastaneye ulaşamadan ölmekten ya da kontrolünü kaybederek çıldırıp intihar etmekten, kendisine ya da yakınlarına bıçak ve bu gibi bir şeyle zarar vermekten, başkalarının bulunduğu ortamlarda çılgınca ve garip davranışlarda bulunarak rezil olmaktan şiddetle korkar. Bu düşüncelerin sürekli aklına gelmesinden dolayı da yoğun bir üzüntü duyarlar.
* Yoğun davranışlar değişiyor: Bir süre sonra ataklara ve ataklar sırasında gerçekleşeceğine inandıkları ” felaketler” e karşı bazı önlemler almaya ve kimi davranışlarını değiştirmeye başlarlar. Ataklara neden olabileceğini düşündükleri etkinliklerden, yiyecek ve içeceklerden vazgeçerler. Ataklara karşı evden çıkarken alkol / madde/ ilaç / kullanırlar. Ataklar sırasında kullanmak üzerede yanlarında ilaç, su, yiyecek v.b. taşırlar. Ataklar sırasında olabileceklere karşı önlem alırlar. Örneğin atak sırasında kontrolünü kaybederek çocuklarına zarar vereceğine inanan hastaların önlem alarak evdeki bütün bıçakları kilit altında tuttukları, çocuklarıyla yalnız kalmamaya çalıştıkları, atak sırasında fenalaşarak kendini yitireceğinden ya da bayılacağından korkan bayan hastaların, baygınken çalınır diye takılarını yanlarına almadıkları, onu baygın bulanların yardımcı olabilmesi için evinin / eşinin / ailesinin adresini, telefon numarasını, hatta tıbbi yardım için ulaşabilmek üzere doktorunun kartvizitini taşıdıkları görülmüştür. Bu hastalar, gerektiğinde acil yardımı çabuk alabilmek için bütün günlerini hastane bahçesinde geçirmeyi ya da güzergahlarını muayenehane, eczane ve acil servis bulunan yerlerden seçmeyi tercih ederler.

Gençlerde kanama burnun hemen girişinde yer alan gevrek damarsal yapılardan kaynaklanır. Yaşlılarda ise kanama sebebi genellikle burnun boğaza açılım noktası, yani en arka noktadan ya da burun boşluğunun üst noktalarından olmaktadır.

Kanayan damarlar atardamar ya da toplardamar olabilir. Kanama miktarı sadece küçük bir mendili ıslatacak kadardan, hastaneye yatırılarak cerrahi tedaviye gerektirebilecek miktara kadar değişiklik gösterebilir.

Burun Kanamasının Sebepleri Nelerdir
Genellikle burun bölgesine yönelen travmalar en sık rastlanılan nedenlerdendir. Bu travma, burun karıştırma şeklinde de olabilir, kuvvetli burun temizleme işlemi de kanama oluşturabilir.

Soğukalgınlığı gibi burnu etkileyen bazı enfeksiyonlar sonucunda burunda yer alan damarsal yapılar genişlerler ve bu da onları kanamaya daha yatkın hale getirmektedir. Eğer enfeksiyon geçmeden burun cerrahisi uygulanırsa, kanama daha da artar.

Yüksek tansiyon ve kalp yetmezliği ya da damar sertliği özellikle yaşlılarda kanamanın en sık sebepleri arasındadır. Eğer damarsal bir anormallik durumu söz konusu ise, bu tüm ailede görülebilmektedir. Pıhtılaşma bozuklukları da ailesel kategoride yer alır ve kanamaya sebep olabilir.

Burun Kanaması Tedavisi
Çoğunlukla burun kanaması hastaları gençlerden oluşmaktadır ve kanama burun ucundan oluşmaktadır. Eğer kan kaybı fazla değilse, baygınlık oluşmamışsa, dik oturmak etkili olabilir. Yetmediği takdirde, burnun ucunun sıkılması yararlı olacaktır.

Güçsüzlük hissedilirse yatar pozisyona geçilmelidir. Ancak bu durumda genize akan kan, mide bulantısı ve daha sonra kusmaya sebep olabilir.

Bunlara rağmen kanama geçmez ise doktor müdahalesi gerekecektir. Burun ucundaki kanamalar koter adı verilen cerrahi alet yardımıyla durdurulabilir. Bu koterizasyon ya da yakma işlemi kimyasal olarak da uygulanabilmektedir. Bu işlem, çocuklarda dahi rahatlıkla uygulanan kolay bir müdahaledir.

Eğer kanama burnun arka kısımlarından geliyorsa, koter kullanılamaz. Bu durumda burun tamponu gerekir. Eğer kanama çok fazla olmuşsa, kan verilmesi dahi gerekebilir. Bu durumda kanamanın nedeni etraflıca araştırılmalıdır. Burun ve sinüsleren ince noktasına dek çeşitli görüntüleme yöntemleri de kullanılarak incelenir. Tansiyon hastalarında yüksek tansiyon kontrol altına alınır.Kanama ve pıhtılaşma bozuklukları araştırılır ve varsa tedavi edilir. Eğer burun orta bölmesi yani septumda eğiklik var ise, kanamaya sebep vereceğinden düzeltilmelidir.

Eğer tüm bunlara rağmen kanama durmuyorsa, endoskopik sinüs cerrahisi ile atardamar bağlanarak kanama durdurulur.

Genelde gençler burun kanaması sonrasındaki kan kaybından fazlaca etkilenmemektedirler, ancak yaşlılarda durum biraz farklıdır. İstirahat ve uygun tedavi önem kazanmaktadır. Kalp problemleri, yaşlılarda durumu daha da ciddi hale getirebilmektedir.

Eğer burun kanaması tedavi edilmeden hasta kendi haline bırakılırsa ; kanama tekrarlayıp anemiye sebep olabilir. Bu durum ileri dönemde kalp yetmezliğine sebep olabilir.

Ailenin rolü, kanama başladığında yukarıda kısaca söz edilen tedbirler uygulanıp sonuç alınamazsa hasta kişinin ikna edilerek uygun tedavinin yapılacağı merkezimize getirilmesinden ibarettir.

Unutulmaması gereken bir nokta, her burun kanamasının masum sebeplerle ortaya çıkmayacağıdır. Bazen küçük çocukların dikkat çekmek maksadıyla burnuna soktuğu bir leblebi tanesi bile, yakınları tarafından fark edilmediğinde sebebi bilinmeyen fakat tekrarlayan burun kanamalarına sebep olabilir.

Tanı:
Tanıda idrar tahlili, idrar kültürü ve ilaçla çekilen ürografi adlı film gerekebilir.
Hastalığın Gidişi:
Uygun tedavi ile sistit belirtileri 24 saat içinde kaybolur.Ancak hastalığın gidişi etken mikrobun cinsine, risk faktörlerin giderilmesine bağlıdır. İyi tedavi edilemeyen olgularda hastalık kronikleşebilir.
Tedavi:
Sistitler antibiyotikler ile tedavi edilir. Tedaviye başlamadan önce idrar kültürü ve antibiyogram için örnek alınmalı, sonuçlar çıkıncaya kadar idrar yolları enfeksiyonlarında etkili antibiyotikler kullanılmalı, antibiyogram sonuçlarına göre gerekirse bu ilaçlar değiştirilmelidir. kronik enfeksiyonlarda tedavi uzayabilir.
Nasıl Korunabilirsiniz?
Tuvaletten sonra önden arkaya doğru silinin. Böylece vajinal ve rektal bölgenizdeki bakterilerin idrar yollarına girmesini engellemiş olursunuz.
İdrarınızı tutmayın. Mümkün olabildiği kadar sık idrarınızı yapın. Böylece mesanedeki bakterileri dışarı atarsınız.
Cinsel ilişkiden sonraki on dakika içerisinde idrarınızı yapmaya çalışın.
Cinsel ilişki esnasında yeterli kayganlığın sağlanması uretranın zedelenmesini azaltacaktır.
Anal ilişkiye giriliyorsa daha sonra vaginal bölgeye temas edilmemeli veya edilecekse iyice temizlenilmelidir.
Gün boyunca bol su içilmesi (mümkünse günde 8 bardak) idrar çıkışını ve dolayısıyla da bakterilerin atılımını arttıracaktır.
Kahve, çay, alkol gibi içecekleri mümkün olduğu kadar az tüketin. Mesane üzeride irrite edici etkileri olabilir.
Genital bölgenizin uzun süre nemli kalmasına izin vermeyin.Naylonlu, sıkı iç çamaşırları giymeyin. Nem bakterilerin üremesini kolaylaştırıcı bir ortam yaratır.
Genital bölgenizi günlük olarak hafif bir sabunlu suyla temizleyin.
Her gün mutlaka iç çamaşırınızı değiştirin ve pamuklu iç çamaşırları yeğleyin.